Chocia\u017c ustawodawstwo na ca\u0142ym \u015bwiecie jest r\u00f3\u017cne, wiele kraj\u00f3w chroni tych, kt\u00f3rzy ujawniaj\u0105 wykroczenia, specjalnymi przepisami dotycz\u0105cymi sygnalist\u00f3w. W naszym miniserialu przyjrzymy si\u0119 niekt\u00f3rym przepisom dotycz\u0105cym zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n
Oto pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, przepisy dotycz\u0105ce sygnalist\u00f3w w najwi\u0119kszych krajach angloj\u0119zycznych na \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n
Whistleblowing ma miejsce, gdy osoba (cz\u0119sto pracownik) ujawnia informacje o organizacji, zwykle zg\u0142aszaj\u0105c, \u017ce dzieje si\u0119 co\u015b nielegalnego lub niebezpiecznego. Zazwyczaj, aby roszczenie zosta\u0142o zakwalifikowane jako whistleblowing, sprawa musi le\u017ce\u0107 w interesie publicznym. Oznacza to, \u017ce dotyczy wi\u0119cej os\u00f3b ni\u017c tylko osoby z firmy lub sektora. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 sygnalist\u00f3w ujawnia swoje ustalenia wewn\u0105trz firmy. Najcz\u0119\u015bciej jednak s\u0142yszymy o tych, kt\u00f3rzy podzielili si\u0119 swoimi historiami z mediami. <\/p>\n\n\n\n
W 2019 r. UE uchwali\u0142a dyrektyw\u0119 w sprawie zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci<\/a>, kt\u00f3r\u0105 firmy zatrudniaj\u0105ce ponad 250 pracownik\u00f3w musia\u0142y wdro\u017cy\u0107 do grudnia 2021 r. Firmy zatrudniaj\u0105ce od 50 do 250 pracownik\u00f3w otrzyma\u0142y dodatkowe dwa lata na dostosowanie si\u0119. Jednak pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE nadal pracuj\u0105 nad aktualizacj\u0105 swoich przepis\u00f3w, aby by\u0142y zgodne z tre\u015bci\u0105 dyrektywy. <\/p>\n\n\n\n Firmy musz\u0105 dostarczy\u0107 nast\u0119puj\u0105ce informacje: <\/p>\n\n\n\n Dyrektywa stanowi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wszelkie firmy, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 sygnalistom lub nie zachowuj\u0105 poufno\u015bci swojej to\u017csamo\u015bci, powinny podlega\u0107 surowym karom (okre\u015blonym przez ustawodawc\u00f3w danego kraju). <\/p>\n\n\n\n Przeczytaj wi\u0119cej o tym, <\/a>j<\/a>akie kraje zamierzaj\u0105 przyj\u0105\u0107 unijn\u0105 dyrektyw\u0119<\/a> w sprawie informowania o nieprawid\u0142owo\u015bciach tutaj, a wi\u0119cej o krajowych przepisach dotycz\u0105cych sygnalist\u00f3w w UE tutaj<\/a><\/em> <\/p>\n\n\n\n Stany Zjednoczone maj\u0105 wiele w\u0142asnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony sygnalist\u00f3<\/a>w, a pracownikom i wykonawcom gwarantuje si\u0119 wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, a tak\u017ce ochron\u0119 przed odwetem. Wraz z tymi przepisami jest nietypowy dodatek programu \u201ebounty\u201d (znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w innych krajach, takich jak Singapur, za zg\u0142aszanie karteli). Oznacza to, \u017ce sygnali\u015bci mog\u0105 otrzyma\u0107 nagrody finansowe, je\u015bli ich roszczenie przeciwko pracodawcy zako\u0144czy si\u0119 sukcesem. Aby zakwalifikowa\u0107 si\u0119 do tego programu, sprawy trzeba zg\u0142asza\u0107 online za po\u015brednictwem okre\u015blonych portali lub wysy\u0142aj\u0105c e-mail lub publikuj\u0105c specjalny formularz<\/a>. Niekt\u00f3re z tych nagr\u00f3d s\u0105 nawet dost\u0119pne dla sygnalist\u00f3w spoza USA. <\/p>\n\n\n\n W przeciwie\u0144stwie do UE, prawo federalne nie wymaga od prywatnych przedsi\u0119biorstw posiadania specjalnych kana\u0142\u00f3w zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci ani przestrzegania jakichkolwiek procedur. Inn\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce w USA ruch zwi\u0105zkowy jest szczeg\u00f3lnie silny i cz\u0142onkom zwi\u0105zku mo\u017cna zapewni\u0107 dodatkow\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d kraj\u00f3w o s\u0142abej prawnej ochronie sygnalist\u00f3w trzeba wymie\u0107 Kanad\u0119. W rzeczywisto\u015bci, wed\u0142ug raportu International Bar Association z 2021<\/a> r., zaj\u0119\u0142a wsp\u00f3lnie najgorsze miejsce, z Libanem i Norwegi\u0105. Chocia\u017c Kanada uchwali\u0142a ustaw\u0119 o zg\u0142aszaniu nieprawid\u0142owo\u015bci w 2005 r., rz\u0105d kanadyjski zosta\u0142 oskar\u017cony<\/a> o to, \u017ce ani skutecznie nie wykorzysta\u0142, ani nie dokona\u0142 przegl\u0105du swojego systemu. Istnieje ustawa o ochronie przed ujawnieniem s\u0142u\u017cb publicznych (PSDPA), ale zosta\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c ostro skrytykowana w raporcie z 2017<\/a> r. przez Centrum Wolnej Wypowiedzi. <\/p>\n\n\n\n Wielka Brytania ma histori\u0119 pot\u0119\u017cnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych informowania o nieprawid\u0142owo\u015bciach, takich jak ustawa o ujawnieniu w interesie publicznym z 1999 r. (PIDA). Skupiaj\u0105 si\u0119 one na ochronie sygnalisty przed wszelkimi dzia\u0142aniami odwetowymi (podobnie jak prawo w Nowej Zelandii). Natomiast nie skupiaj\u0105 si\u0119 na przestrzeganiu \u017cadnych szczeg\u00f3lnych procedur. <\/p>\n\n\n\n Zmieniono r\u00f3wnie\u017c specyficzny charakter informowania o nieprawid\u0142owo\u015bciach w Wielkiej Brytanii. Tak wi\u0119c zg\u0142aszane problemy postrzega si\u0119 jako le\u017c\u0105ce w interesie publicznym (wp\u0142ywaj\u0105cym na szersz\u0105 publiczno\u015b\u0107), aby mo\u017cna je by\u0142o liczy\u0107 jako sygnalizowanie nieprawid\u0142owo\u015bci. Roszczenia mog\u0105 dotyczy\u0107<\/a> przest\u0119pstw kryminalnych, nieprzestrzegania prawa, niesprawiedliwo\u015bci, narusze\u0144 BHP, szk\u00f3d w \u015brodowisku, a nawet ukrywania wykrocze\u0144 w ramach tych kategorii. <\/p>\n\n\n\n Od stycznia 2020 r. Wielka Brytania nie jest ju\u017c cz\u0142onkiem UE. Jednak nadal wiele brytyjskich firm, zobowi\u0105zanych jest przestrzega\u0107 dyrektyw\u0119 UE zgodnie z umow\u0105 o handlu i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy Wielk\u0105 Brytani\u0105 a UE<\/a>. Mo\u017cliwe, \u017ce rz\u0105d Wielkiej Brytanii m\u00f3g\u0142by wzi\u0105\u0107 to porozumienie pod uwag\u0119 podczas przegl\u0105du w\u0142asnego ustawodawstwa. <\/p>\n\n\n\n W Australii to\u017csamo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w informuj\u0105cych o nieprawid\u0142owo\u015bciach musi by\u0107 z mocy prawa utrzymywana w tajemnicy (z wyj\u0105tkiem niekt\u00f3rych przypadk\u00f3w). Australijskie przepisy dotycz\u0105ce zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci nie okre\u015blaj\u0105 \u017cadnych metod ani procedur zg\u0142aszania. Obejmuje jednak ochron\u0119 sygnalist\u00f3w, kt\u00f3rzy ujawniaj\u0105 \u201eniew\u0142a\u015bciwy stan rzeczy\u201d, na przyk\u0142ad naruszenie kodeksu firmy. <\/p>\n\n\n\n Dodatkowo od stycznia 2020 r. rozszerzenie Ustawy o sp\u00f3\u0142kach stanowi\u0142o<\/a>, \u017ce niekt\u00f3re rodzaje podmiot\u00f3w (np. sp\u00f3\u0142ki publiczne) s\u0105 zobowi\u0105zane do posiadania polityki sygnalist\u00f3w. Polityka ta musi zawiera\u0107 informacje dotycz\u0105ce ochrony prawnej, a tak\u017ce procedury dochodzenia. <\/p>\n\n\n\n Nowa Zelandia niedawno zaktualizowa\u0142a swoj\u0105 Ustaw\u0119 o Protected Disclosures Act z 2000 r., w dniu 1 lipca 2022 r. Zaktualizowana ochrona sygnalist\u00f3w jest pod wieloma wzgl\u0119dami podobna do unijnej dyrektywy w sprawie zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Kluczowe zmiany obejmuj\u0105 nowe i bardziej szczeg\u00f3\u0142owe zobowi\u0105zania odbiorcy zg\u0142osze\u0144 sygnalist\u00f3w do potwierdzenia ich otrzymania, rozpatrzenia i za\u0142atwienia sprawy. Dodatkowo tak\u017ce do poinformowania osoby ujawniaj\u0105cej oraz uzasadnienia decyzji. Umo\u017cliwia r\u00f3wnie\u017c sygnalistom dokonanie ujawnienia bezpo\u015brednio w\u0142a\u015bciwemu organowi i rozszerza definicj\u0119 \u201epowa\u017cnego wykroczenia\u201d. Podobnie jak w przypadku dyrektywy UE w sprawie sygnalist\u00f3w, ochrona jest dost\u0119pna nawet w przypadku pomy\u0142ki sygnalisty. Oczywi\u015bcie pod warunkiem ujawnienia informacji w dobrej wierze.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej na temat przepis\u00f3w w zakresie zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci w innych krajach na \u015bwiecie, przeczytaj tutaj<\/a> i tutaj<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Czy chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o us\u0142udze zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci i bezpiecznych kana\u0142ach wewn\u0119trznych? Przeczytaj wi\u0119cej o Dyrektywie UE w zakresie whistleblowing tutaj<\/a> oraz na stronie Rz\u0105dowego Centrum Legislacji<\/a><\/p>\n\n\n\n Szukasz poufnego kana\u0142u do zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci? Przeczytaj wi\u0119cej tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Czy chcia\u0142by\u015b om\u00f3wi\u0107 system whistleblowingu dla swojej firmy?<\/p>\n\n\n\n Skontaktuj si\u0119<\/a> z nami lub zarezerwuj bezp\u0142atne demo<\/a>!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Chocia\u017c ustawodawstwo na ca\u0142ym \u015bwiecie jest r\u00f3\u017cne, wiele kraj\u00f3w chroni tych, kt\u00f3rzy ujawniaj\u0105 wykroczenia, specjalnymi przepisami dotycz\u0105cymi sygnalist\u00f3w. W naszym miniserialu przyjrzymy si\u0119 niekt\u00f3rym przepisom dotycz\u0105cym zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie. Oto pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, przepisy dotycz\u0105ce sygnalist\u00f3w w najwi\u0119kszych krajach angloj\u0119zycznych na \u015bwiecie. Ale po pierwsze, czym jest whistleblowing? Whistleblowing ma miejsce, gdy osoba (cz\u0119sto […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":38257,"template":"","format":"standard","blog-category":[212],"class_list":["post-37547","blog","type-blog","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","blog-category-artykuly"],"yoast_head":"\n\n
Stany Zjednoczone <\/h3>\n\n\n\n
Kanada <\/h3>\n\n\n\n
Wielka Brytania <\/h3>\n\n\n\n
Australia <\/h3>\n\n\n\n
Nowa Zelandia <\/h3>\n\n\n\n
<\/h3>\n\n\n\n