Chocia\u017c ustawodawstwo na ca\u0142ym \u015bwiecie jest r\u00f3\u017cne, wiele kraj\u00f3w chroni tych, kt\u00f3rzy ujawniaj\u0105 wykroczenia, specjalnymi przepisami dotycz\u0105cymi zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci. W naszej miniserii przyjrzymy si\u0119 niekt\u00f3rym przepisom dotycz\u0105cym sygnalist\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. W tym artykule wymienimy kilka innych kraj\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 cz\u0142onkami Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Czy przegapi\u0142e\u015b dwie pierwsze cz\u0119\u015bci? Mo\u017cesz je przeczyta\u0107 tutaj <\/a>i tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Serbskie prawo dotycz\u0105ce ochrony sygnalist\u00f3w zosta\u0142o uznane za modelowe prawo<\/a> przez czo\u0142owych ekspert\u00f3w na szczeblu mi\u0119dzynarodowym. Wdro\u017cona w 2015 r. jest pierwsz\u0105 (i jedyn\u0105) ustaw\u0105 o sygnalistach na \u015bwiecie, w kt\u00f3rej sami sygnali\u015bci przyczynili si\u0119 do powstania projektu. Do s\u0105du w ci\u0105gu pierwszych dw\u00f3ch lat wniesiono ponad 350 spraw sygnalist\u00f3w. Przekroczy\u0142o to wszelkie oczekiwania.<\/p>\n\n\n\n Ustawa ma na celu zapewnienie sygnalistom jak najwi\u0119kszej ochrony. Przytacza si\u0119 j\u0105 cz\u0119sto jako przyk\u0142ad bardzo rozbudowanego aktu prawnego. Wa\u017cnym szczeg\u00f3\u0142em jest pomini\u0119cie poj\u0119cia sygnalizowania \u201ew dobrej wierze\u201d. Projektanci ustawy sprzeciwili si\u0119 temu pogl\u0105dowi, poniewa\u017c zag\u0142\u0119bianie si\u0119 w przyczyny zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci mo\u017ce prowadzi\u0107 do manipulacji.<\/p>\n\n\n\n Istnieje r\u00f3wnie\u017c kwestia s\u0105dowa \u015brodk\u00f3w ochrony tymczasowej, kt\u00f3re gwarantuj\u0105 przywr\u00f3cenie sygnalisty do pracy w przypadku, gdy zwolnienie oka\u017ce si\u0119 niezgodne z prawem. Jest to skuteczny \u015brodek radzenia sobie z dzia\u0142aniami odwetowymi wobec sygnalist\u00f3w, a sygnalista musi jedynie udowodni\u0107, \u017ce takie dzia\u0142anie mia\u0142o miejsce po zg\u0142oszeniu.<\/p>\n\n\n\n Sygnalist\u00f3w w Norwegii chroni si\u0119 na mocy norweskiej ustawy o \u015brodowisku pracy. Dotyczy to os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych \u201enaganne warunki\u201d, w tym naruszenia prawa lub norm etycznych, zagro\u017cenie dla zdrowia i bezpiecze\u0144stwa, zagro\u017cenia klimatyczne lub \u015brodowiskowe, korupcj\u0119 lub przest\u0119pstwa finansowe, n\u0119kanie i naruszenie bezpiecze\u0144stwa danych osobowych.<\/p>\n\n\n\n Na potrzeby zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci definicja \u201epracownik\u00f3w\u201d jest do\u015b\u0107 szeroka. Opr\u00f3cz pracownik\u00f3w grupy, uwa\u017ca si\u0119 za \u201epracownik\u00f3w\u201d: student\u00f3w, personel wojskowy, wi\u0119\u017ani\u00f3w, pacjent\u00f3w, osoby w sytuacjach zwi\u0105zanych z prac\u0105 oraz osoby na rynku pracy. Chocia\u017c uwzgl\u0119dniono mniej grup ni\u017c w dyrektywie UE, ustawodawstwo norweskie obejmuje szerszy zakres sytuacji sygnalizowania nieprawid\u0142owo\u015bci. Autorzy raportu International Bar Association<\/a> zauwa\u017cyli, \u017ce rygorystyczne norweskie prawo pracy zapewnia ju\u017c ochron\u0119 pracownikom, co mo\u017ce obejmowa\u0107 przypadki whistleblowingu.<\/p>\n\n\n\n Aby uzyska\u0107 wi\u0119cej informacji na temat zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci w Norwegii, przeczytaj nasz wywiad partnerski z Kvamme Associates w Norwegii.<\/a><\/p>\n\n\n\n Ochrona os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych przypadki naruszenia w Republice Po\u0142udniowej Afryki znajduje si\u0119 przede wszystkim w ustawie o chronionych ujawnieniach<\/a> (2000). Ustawodawstwo dotyczy pracownik\u00f3w zar\u00f3wno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, ale wyklucza wolontariuszy i niezale\u017cnych wykonawc\u00f3w<\/a>. Ma ona na celu zapobieganie reakcjom i reperkusjom ze strony pracodawc\u00f3w oraz zapewnienie, aby sygnali\u015bci czuli si\u0119 bezpiecznie<\/a> i mogli zg\u0142asza\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ujawnienia mog\u0105 by\u0107 przekazywane r\u00f3\u017cnym organom i osobom, za po\u015brednictwem specjalnych agencji ochrony publicznej (Protektor Publiczny i Audytor Generalny). Chodzi o to, \u017ce o wiele korzystniej dla pracodawcy i pracownika jest, je\u015bli ujawnienia dokonywane s\u0105 wewn\u0119trznie, a nie zewn\u0119trznie (tj. w mediach).<\/p>\n\n\n\n Brazylia, stosunkowo nowa w zakresie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony sygnalist\u00f3w, wdro\u017cy\u0142a w 2019 r. art. 15 ustawy federalnej 13.964<\/a> (ustawa o zwalczaniu przest\u0119pczo\u015bci). Dotyczy to nie tylko spraw dotycz\u0105cych korupcji publicznej, ale tak\u017ce oszustw zwi\u0105zanych z organizacjami rz\u0105dowymi, dzia\u0142alno\u015bci przest\u0119pczej i wykrocze\u0144 administracyjnych w interesie publicznym. Podobnie jak w przypadku \u201enagrody\u201d w USA, istnieje nawet nagroda pieni\u0119\u017cna za zg\u0142aszanie nieprawid\u0142owo\u015bci. Nagrody te stanowi\u0105 5% \u015brodk\u00f3w odzyskanych przez rz\u0105d. Zabezpieczenia obejmuj\u0105 zwyk\u0142\u0105 poufno\u015b\u0107, ochron\u0119 przed odwetem oraz immunitet od odpowiedzialno\u015bci cywilnej i karnej. Istnieje r\u00f3wnie\u017c ochrona zapewniana przez brazylijsk\u0105 ustaw\u0119 o ochronie ofiar i \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Artyku\u0142 41 argenty\u0144skiego kodeksu karnego zapewnia ochron\u0119<\/a> i inny rodzaj zach\u0119ty dla sygnalist\u00f3w. Zamiast nagrody pieni\u0119\u017cnej osoby ujawniaj\u0105ce informacje o przest\u0119pstwach korupcyjnych, oszustwach i przest\u0119pstwach finansowych mog\u0105 skorzysta\u0107 z ni\u017cszych kar. Jednak raport OECD z 2019<\/a> r. stwierdza, \u017ce \u200b\u200bnie ma obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w chroni\u0105cych sygnalist\u00f3w. Firmy z sektora prywatnego musz\u0105 przestrzega\u0107 ustawy o odpowiedzialno\u015bci korporacyjnej, chocia\u017c istnieje tylko zalecenie, aby firmy mia\u0142y polityk\u0119 ochrony sygnalist\u00f3w. Wed\u0142ug raportu OECD Argentyna podj\u0119\u0142a pewne kroki w celu usprawnienia procesu raportowania w sektorze publicznym.<\/p>\n\n\n\n Historia zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci w Kolumbii jest nieco inna, poniewa\u017c obecnie nie ma przepis\u00f3w<\/a> dotycz\u0105cych informowania o nieprawid\u0142owo\u015bciach. Pomimo wysokiego poziomu korupcji<\/a>, wszelkie projekty ustaw w zakresie ochrony sygnalist\u00f3w s\u0105 cz\u0119sto odrzucane<\/a>. W opublikowanej w 2019 r. ocenie OECD dotycz\u0105cej zwalczania przekupstwa <\/a>wezwano rz\u0105d do \u201eprzyj\u0119cia przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony sygnalist\u00f3w, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 jasn\u0105 i kompleksow\u0105 ochron\u0119 (sic.) przed dzia\u0142aniami odwetowymi wobec sygnalist\u00f3w w sektorze publicznym i prywatnym\u201d. Artyku\u0142 opublikowany w 2020 roku stwierdza, \u017ce \u200b\u200bchocia\u017c istnieje program ochrony sygnalist\u00f3w i ofiar, w g\u0142o\u015bnych sprawach osoby zg\u0142aszaj\u0105ce przypadki naruszenia r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 prosi\u0107 o ochron\u0119. Wspomina r\u00f3wnie\u017c o zach\u0119tach finansowych dla sygnalist\u00f3w, zatwierdzonych przez Ministerstwo Obrony.<\/p>\n\n\n\n Prawodawstwo mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od kraju, ale jedno jest jasne. W interesie wszystkich stron jest posiadanie bezpiecznych i poufnych system\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych sygnalistom zg\u0142aszanie nadu\u017cy\u0107. Zar\u00f3wno pracownicy, jak i szersza opinia publiczna we wszystkich krajach odnosz\u0105 korzy\u015bci z ochrony sygnalist\u00f3w<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj wi\u0119cej o tym, jakie kraje maj\u0105 zamiar przyj\u0105\u0107 unijn\u0105 dyrektyw\u0119 w sprawie zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci tutaj<\/a>. Mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o krajowych przepisach dotycz\u0105cych sygnalist\u00f3w w UE tutaj.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Chocia\u017c ustawodawstwo na ca\u0142ym \u015bwiecie jest r\u00f3\u017cne, wiele kraj\u00f3w chroni tych, kt\u00f3rzy ujawniaj\u0105 wykroczenia, specjalnymi przepisami dotycz\u0105cymi zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci. W naszej miniserii przyjrzymy si\u0119 niekt\u00f3rym przepisom dotycz\u0105cym sygnalist\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. W tym artykule wymienimy kilka innych kraj\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 cz\u0142onkami Unii Europejskiej. Czy przegapi\u0142e\u015b dwie pierwsze cz\u0119\u015bci? Mo\u017cesz je przeczyta\u0107 tutaj i tutaj. […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":38878,"template":"","format":"standard","blog-category":[212],"class_list":["post-38915","blog","type-blog","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","blog-category-artykuly"],"yoast_head":"\nSerbia<\/h3>\n\n\n\n
Norwegia<\/h3>\n\n\n\n
Afryka Po\u0142udniowa<\/h3>\n\n\n\n
Brazylia<\/h3>\n\n\n\n
Argentyna<\/h3>\n\n\n\n
Kolumbia<\/h3>\n\n\n\n
Ochrona sygnalist\u00f3w jest wa\u017cna dla wszystkich<\/h3>\n\n\n\n
<\/h3>\n\n\n\n