{"id":52843,"date":"2023-06-06T08:45:57","date_gmt":"2023-06-06T07:45:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.whistlelink.com\/?post_type=blog&p=52843"},"modified":"2023-06-06T09:11:26","modified_gmt":"2023-06-06T09:11:26","slug":"nowy-projekt-ustawy-o-sygnalistach-mniej-czasu-na-ustalenie-procedury","status":"publish","type":"blog","link":"https:\/\/www.whistlelink.com\/pl\/blog\/nowy-projekt-ustawy-o-sygnalistach-mniej-czasu-na-ustalenie-procedury\/","title":{"rendered":"Nowy projekt ustawy o sygnalistach: mniej czasu na ustalenie procedury"},"content":{"rendered":"\n

Artyku\u0142 go\u015bcinny autorstwa mec. Marty Trzeciak z Kancelarii Ostrowski i Wsp\u00f3lnicy.<\/a> <\/em><\/p>\n\n\n\n

W dniu 25 maja 2023r. opublikowana zosta\u0142a kolejna wersja projektu ustawy o ochronie os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa czyli tzw. ustawy o sygnalistach. Projekt nadal nie trafi\u0142 jeszcze do Sejmu, prace tocz\u0105 si\u0119 na etapie Sta\u0142ego Komitetu Rady Ministr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cne zmiany w nowym projekcie ustawy o sygnalistach<\/h2>\n\n\n\n

Z naszego punktu widzenia najistotniejsza zmiana to znaczne skr\u00f3cenie terminu na ustalenie procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych. Ostatni projekt ustawy zak\u0142ada\u0142, \u017ce ustawa wejdzie w \u017cycie po up\u0142ywie 2 miesi\u0119cy od dnia og\u0142oszenia, a podmioty prawne b\u0119d\u0105 mia\u0142y na ustalenie procedury zg\u0142osze\u0144 2 miesi\u0105ce od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy. Dawa\u0142o to \u0142\u0105cznie 4 miesi\u0105ce<\/strong> na ustalenie procedury, licz\u0105c od dnia og\u0142oszenia ustawy.<\/p>\n\n\n\n

W nowym projekcie zrezygnowano z tego rozwi\u0105zania. Usuni\u0119to przepis, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 termin 2 miesi\u0119cy od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy na ustalenie procedury. Jednocze\u015bnie zmieniono te\u017c termin wej\u015bcia w \u017cycie ustawy \u2013 ma ona wej\u015b\u0107 w \u017cycie po up\u0142ywie 2 miesi\u0119cy od dnia og\u0142oszenia, z wyj\u0105tkiem art. 23, art. 24 ust. 1-5, art. 25, art. 27-28 oraz art. 32, kt\u00f3re wchodz\u0105 w \u017cycie z dniem nast\u0119puj\u0105cym po dniu og\u0142oszenia. <\/p>\n\n\n\n

Te wymienione przepisy prawa dotycz\u0105 w\u0142a\u015bnie ustalania procedury zg\u0142osze\u0144. Oznacza to, \u017ce regulacja dotycz\u0105ca ustalania procedury ma wej\u015b\u0107 w \u017cycie ju\u017c z dniem nast\u0119puj\u0105cym po dniu og\u0142oszenia. Jak to przyspieszenie t\u0142umaczy ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy? Ot\u00f3\u017c powo\u0142uje si\u0119 on na fakt, \u017ce Polska jest ju\u017c po terminie implementacji Dyrektywy \u2013 tym samym przerzuca si\u0119 na podmioty prawne konsekwencj\u0119 niedotrzymania terminu.<\/p>\n\n\n\n

Zamieszanie wok\u00f3\u0142 nowych termin\u00f3w \u2013 interpretacja pierwsza<\/h2>\n\n\n\n

Nowa tre\u015b\u0107 przepis\u00f3w ko\u0144cowych ustawy budzi powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, kiedy w\u0142a\u015bciwie powinna by\u0107 ustalona procedura. Projektowane przepisy mo\u017cna zinterpretowa\u0107 w ten spos\u00f3b, i\u017c procedura powinna by\u0107 ustalona (wej\u015b\u0107 w \u017cycie) ju\u017c w dniu nast\u0119puj\u0105cym po dniu og\u0142oszenia ustawy<\/strong>. Prowadzi\u0142oby to do absurdu, gdy\u017c ustalenie procedury w tak kr\u00f3tkim terminie jest technicznie niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, tre\u015b\u0107 procedury ma by\u0107 konsultowana ze zwi\u0105zkami zawodowymi lub \u2013 je\u017celi takie nie dzia\u0142aj\u0105 u pracodawcy \u2013 z przedstawicielami os\u00f3b \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 na rzecz podmiotu prawnego. <\/p>\n\n\n\n

Konsultacje te maj\u0105 trwa\u0107 nie kr\u00f3cej ni\u017c 7 dni od dnia przedstawienia przez podmiot prawny projektu procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych. W podmiotach, u kt\u00f3rych nie dzia\u0142aj\u0105 zwi\u0105zki zawodowe, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce \u201eprzedstawiciele os\u00f3b \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119\u201d to nie to samo co przedstawiciele pracownik\u00f3w (kt\u00f3rzy byli wybierani np. na potrzeby ustalenia regulaminu pracy zdalnej czy na potrzeby wyboru instytucji PPK). Podmioty te b\u0119d\u0105 zatem musia\u0142y przeprowadzi\u0107 u siebie wybory z uwzgl\u0119dnieniem nie tylko pracownik\u00f3w, ale tak\u017ce os\u00f3b \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych, co r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie wymaga\u0142o nak\u0142adu czasu.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, projekt ustawy zak\u0142ada, \u017ce procedura wchodzi w \u017cycie po up\u0142ywie 14 dni od dnia podania jej do wiadomo\u015bci ww. os\u00f3b. Ju\u017c z samych przepis\u00f3w ustawy wynika zatem, \u017ce proces od sformu\u0142owania tre\u015bci procedury do jej wej\u015bcia w \u017cycia b\u0119dzie nie kr\u00f3tszy ni\u017c \u0142\u0105cznie 21 dni.<\/p>\n\n\n\n

Interpretacja druga<\/h2>\n\n\n\n

Druga interpretacja przepis\u00f3w ko\u0144cowych ustawy prowadzi do wniosku, \u017ce procedura musi by\u0107 ustalona (wej\u015b\u0107 w \u017cycie) w terminie 2 miesi\u0119cy od dnia og\u0142oszenia ustawy. <\/p>\n\n\n\n

Natomiast wej\u015bcie w \u017cycie ww. przepis\u00f3w dzie\u0144 po og\u0142oszeniu ustawy ma na celu zapewnienie podmiotom podstawy do prac nad tre\u015bci\u0105 procedury w okresie tych 2 miesi\u0119cy. By\u0142oby to bardziej racjonalne rozwi\u0105zanie ni\u017c to, do kt\u00f3rego prowadzi pierwsza interpretacja, lecz trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet te 2 miesi\u0105ce to bardzo ma\u0142o czasu na ustalenie procedury, maj\u0105c na uwadze ww. obowi\u0105zek konsultacji i okres wej\u015bcia w \u017cycie procedury.<\/p>\n\n\n\n

Uzasadnienie do projektu ustawy nie daje odpowiedzi<\/h2>\n\n\n\n

Jak zatem wida\u0107, kwestia terminu na ustalenie procedury pozostaje nierozwi\u0105zana. Odpowiedzi na to, kt\u00f3ra z interpretacji jest prawid\u0142owa, nie daje r\u00f3wnie\u017c uzasadnienie do projektu ustawy, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna rozumie\u0107 dwojako:<\/p>\n\n\n\n

\u201eProponuje si\u0119, by ustawa wesz\u0142a w \u017cycie po up\u0142ywie 2 miesi\u0119cy od dnia og\u0142oszenia, z wyj\u0105tkiem tych przepis\u00f3w projektu, kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 na podmioty prawne oraz organy publiczne obowi\u0105zek utworzenia procedury przyjmowania zg\u0142osze\u0144 (proponuje si\u0119 by wesz\u0142y one w \u017cycie z dniem nast\u0119puj\u0105cym po dniu og\u0142oszenia).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Z uwagi na up\u0142yw terminu transpozycji Dyrektywy, przyj\u0119te rozwi\u0105zanie jest optymaln\u0105 propozycj\u0105 zapewniaj\u0105c\u0105 niezb\u0119dny dla podmiot\u00f3w publicznych i prywatnych oraz organ\u00f3w publicznych okres na przygotowanie si\u0119 do wdro\u017cenia obowi\u0105zk\u00f3w na\u0142o\u017conych projektowan\u0105 ustaw\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W konsekwencji, obowi\u0105zek ustalenia procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych oraz zewn\u0119trznych zostanie na\u0142o\u017cony 2 miesi\u0105ce przed wej\u015bciem w \u017cycie przepis\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych dokonywanie zg\u0142osze\u0144 oraz wprowadzaj\u0105cych ochron\u0119 sygnalisty.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Miejmy nadziej\u0119, \u017ce w toku dalszych prac nad tre\u015bci\u0105 ustawy, przepisy ko\u0144cowe zostan\u0105 doprecyzowane tak, aby obowi\u0105zuj\u0105cy termin ustalenia procedury nie pozostawia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci. Jest to niezwykle istotne, gdy\u017c nieustalenie procedury ma by\u0107 zagro\u017cone kar\u0105 grzywny.<\/p>\n\n\n\n

Koniec z dwuetapow\u0105 implementacj\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, i\u017c dotychczasowy projekt ustawy zak\u0142ada\u0142, \u017ce je\u017celi chodzi o podmioty prywatne, to obowi\u0105zek ustalenia procedury i przyjmowania zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych b\u0119dzie w pierwszej kolejno\u015bci obejmowa\u0142 podmioty, na rzecz kt\u00f3rych wykonuje prac\u0119 wi\u0119cej ni\u017c 250 os\u00f3b. Natomiast podmioty, na rzecz kt\u00f3rych wykonuje prac\u0119 50-249 os\u00f3b, mia\u0142y by\u0107 obj\u0119te tym obowi\u0105zkiem w drugim etapie, tj. mia\u0142 je obowi\u0105zywa\u0107 p\u00f3\u017aniejszy termin \u2013 17 grudnia 2023 r.<\/p>\n\n\n\n

W najnowszym projekcie ustawy zrezygnowano z tej dwuetapowej implementacji przepis\u00f3w Dyrektywy. Ustawa wchodzi w \u017cycie w terminie jednolitym dla wszystkich podmiot\u00f3w prywatnych \u2013 niezale\u017cnie od liczby os\u00f3b \u015bwiadcz\u0105cych dla nich prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pozosta\u0142e zmiany<\/h2>\n\n\n\n

Poza powy\u017cszymi, kluczowymi zmianami, opublikowany projekt ustawy zak\u0142ada r\u00f3wnie\u017c m.in.:<\/p>\n\n\n\n