{"id":69496,"date":"2024-09-20T12:44:42","date_gmt":"2024-09-20T11:44:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.whistlelink.com\/?post_type=blog&p=69496"},"modified":"2024-11-08T14:50:09","modified_gmt":"2024-11-08T13:50:09","slug":"wejscie-w-zycie-ustawy-o-ochronie-sygnalistow-co-to-oznacza-dla-przedsiebiorcow","status":"publish","type":"blog","link":"https:\/\/www.whistlelink.com\/pl\/blog\/wejscie-w-zycie-ustawy-o-ochronie-sygnalistow-co-to-oznacza-dla-przedsiebiorcow\/","title":{"rendered":"Wej\u015bcie w \u017cycie Ustawy o ochronie sygnalist\u00f3w \u2013 co to oznacza dla przedsi\u0119biorc\u00f3w?"},"content":{"rendered":"\n

Mateusz Daniluk<\/a>, adwokat w kancelarii Gra\u015b i Wsp\u00f3lnicy<\/a>, partner Whistlelink, analizuje nadchodz\u0105c\u0105 ustaw\u0119 o ochronie sygnalist\u00f3w w Polsce<\/a>, kt\u00f3ra wejdzie w \u017cycie ju\u017c w dniu 25 wrze\u015bnia 2024 roku<\/strong>. Z uwagi na fakt, \u017ce ustawa jest zgodna z unijn\u0105 dyrektyw\u0105 w sprawie informowania o nieprawid\u0142owo\u015bciach, wprowadza ona podstawowe standardy prawne dotycz\u0105ce zg\u0142aszania narusze\u0144. W tym artykule przedstawiono kluczowe aspekty nowej ustawy, jej wp\u0142yw na przedsi\u0119biorstwa oraz znaczenie wdro\u017cenia wewn\u0119trznych procedur zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci w celu zapewnienia zgodno\u015bci i ochrony sygnalist\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

Ju\u017c 25 wrze\u015bnia wchodzi w \u017cycie Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w \u2013 nad kt\u00f3r\u0105 prace trwa\u0142y od 2021 roku. Akt ten stanowi bezpo\u015bredni\u0105 implementacj\u0119 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 23 pa\u017adziernika 2019 r. w sprawie ochrony os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa Unii.<\/p>\n\n\n\n

Jakie skutki przyniesie wej\u015bcie w \u017cycie przywo\u0142anej wy\u017cej ustawy i co to oznacza dla przedsi\u0119biorc\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n

Na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy dwie kluczowe kwestie. Pierwsz\u0105 z nich pozostaje to, \u017ce Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w uzale\u017cnia obowi\u0105zek wdro\u017cenia procedur wewn\u0119trznych od liczby os\u00f3b zatrudnionych w danym przedsi\u0119biorstwie, ustalaj\u0105c pr\u00f3g minimalny na poziomie 50 os\u00f3b. Co warto w tym miejscu podkre\u015bli\u0107 \u2013 nie m\u00f3wimy tu wy\u0142\u0105cznie o zatrudnieniu na podstawie umowy o prac\u0119, a o ka\u017cdej formie zatrudnienia, maj\u0105cej charakter odp\u0142atny \u2013 wliczaj\u0105 si\u0119 zatem do \u201epuli\u201d cho\u0107by i sta\u017cy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Drug\u0105 z kwestii wyj\u015bciowych jest to, \u017ce o ile wdro\u017cenie procedury wewn\u0119trznej w zakresie ochrony sygnalist\u00f3w w przedsi\u0119biorstwach zatrudniaj\u0105cych mniej, ani\u017celi 50 os\u00f3b pozostaje fakultatywne <\/strong>\u2013 wdro\u017cenie stosownych procedur uzna\u0107 nale\u017cy za korzystne, uwiarygadniaj\u0105ce dane przedsi\u0119biorstwo zar\u00f3wno w odbiorze przez Kontrahent\u00f3w, jak i np. przez banki, analizuj\u0105ce poprawno\u015b\u0107 funkcjonowania przedsi\u0119biorstwa przed udzieleniem mu finansowania.<\/p>\n\n\n\n

Kwestia ochrony sygnalist\u00f3w \u2013 i wdro\u017cenia w\u0142a\u015bciwych, przewidzianych Ustaw\u0105 procedur \u2013 pozostawa\u0107 zatem powinna istotna dla wszystkich przedsi\u0119biorc\u00f3w zatrudniaj\u0105cych pracownik\u00f3w, niezale\u017cnie od ich ilo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kim jest sygnalista?<\/h2>\n\n\n\n

Sygnalist\u0105 jest osoba fizyczna, kt\u00f3ra zg\u0142asza lub ujawnia informacj\u0119 o naruszeniu prawa \u2013 uzyskan\u0105 w kontek\u015bcie zwi\u0105zanym z prac\u0105. Mowa tu o szerokim wachlarzu wsp\u00f3\u0142prac, bowiem sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107 nie tylko pracownik co r\u00f3wnie\u017c: pracownik tymczasowy, osoba \u015bwiadcz\u0105ca prac\u0119 na podstawie innej, ni\u017c stosunek pracy, przedsi\u0119biorca, prokurent, akcjonariusz lub wsp\u00f3lnik, cz\u0142onek organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadaj\u0105cej osobowo\u015bci prawnej, osoba \u015bwiadcz\u0105ca prac\u0119 pod nadzorem i kierownictwem wykonawcy, podwykonawcy lub dostawcy, sta\u017cysta, wolontariusz, czy nawet praktykant.<\/p>\n\n\n\n

Co wa\u017cne: sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107 osoba fizyczna, kt\u00f3ra nie nawi\u0105za\u0142a jeszcze stosunku pracy (b\u0105d\u017a innego stosunku prawnego stanowi\u0105cego podstaw\u0119 \u015bwiadczenia us\u0142ug!).<\/p>\n\n\n\n

Sygnalista mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 wszystkie naruszenia, czyli dzia\u0142ania lub zaniechania niezgodne z prawem oraz maj\u0105ce na celu jego obej\u015bcie w kontek\u015bcie zwi\u0105zanym z prac\u0105. Zg\u0142oszenie mo\u017ce obejmowa\u0107 wiele obszar\u00f3w. Dok\u0142adny katalog (warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jest to katalog zamkni\u0119ty, ale o bardzo szerokim spektrum) znajduje si\u0119 w ustawie.<\/p>\n\n\n\n

Ochrona sygnalist\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Co pozostaje kluczowe w kwestii Ustawy o ochronie sygnalist\u00f3w \u2013 sygnalista podlega ochronie przed dzia\u0142aniami odwetowymi z chwil\u0105 zg\u0142oszenia dokonanego w spos\u00f3b opisany w dedykowanej procedurze \u2013 albo od momentu dokonania ujawnienia publicznego. Chwila dokonania zg\u0142oszenia okre\u015blana jest jako ten moment, w kt\u00f3rym sygnalista dostarczy informacj\u0119 o naruszeniach, tj. moment, w kt\u00f3rym wyznaczona osoba b\u0119dzie mog\u0142a si\u0119 z ni\u0105 zapozna\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ochrona sygnalisty nie wygasa \u2013 trwa przez ca\u0142y okres, kiedy realnie stosowane mog\u0105 by\u0107 wobec niego dzia\u0142ania odwetowe. Brak jest podstaw do uznania jakiegokolwiek ograniczenia czasowego.<\/p>\n\n\n\n

Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w wskazuje na trzy formy dokonania zg\u0142oszenia:<\/p>\n\n\n\n