7 przykładów niewłaściwego postępowania w miejscu pracy

Zgłaszanie naruszeń (tzw. whistleblowing) często kojarzy nam się z oszustwami korporacyjnymi, przekupstwem i szpiegostwem. Często są to rzeczy, które kojarzmy z mediów lub filmów. W rzeczywistości istnieje wiele rodzajów niewłaściwego postępowania w miejscu pracy, jednak ich rozróżnienie nie jest łatwe. Zadbaj o odpowiednie wskazówki dla pracowników, podając przykłady takiego zachowania w swoich zasadach dotyczących zgłaszania naruszeń.

Dlaczego warto pomóc pracownikom w rozpoznaniu niewłaściwego postępowania w miejscu pracy?

Podanie przykładów w zasadach zgłaszania naruszeń w Twojej organizacji pomaga pracownikom rozróżnić osobisty uraz do danej osoby od szkodliwego działania. Pomaga to zaoszczędzić czas i zasoby poprzez wyeliminowanie kwestii przeznaczonych dla działu kadr z kanału dokonywania zgłoszeń o naruszeniach. Ponadto, podając szczegółowy zakres naruszeń, które podlegają zgłoszeniu, zwraca się uwagę na zaangażowanie w odwodzenie od nieetycznego zachowania i ochronę pracowników.

Oto 7 mniej znanych przykładów niewłaściwego postępowania w miejscu pracy

1. Kradzież

To wydaje się oczywiste, ale kradzież to nie tylko defraudacja czy pranie pieniędzy. Są to również inne rodzaje kradzieży w miejscu pracy, które mogą wydawać się błahe, ale nadal są niezgodne z prawem. Zdefiniowanie kradzieży może uświadomić pracowników, że mogą zgłaszać jej każdą formę. Przykłady obejmują kradzież towarów, zapasów, własności firmy, a nawet kradzież własności współpracowników.

2. Molestowanie seksualne

Choć może się wydawać, że pojęcie molestowania seksualnego jest jednoznaczne, w praktyce jego postrzeganie bywa różne – zależy od indywidualnych doświadczeń, kultury organizacyjnej oraz norm obowiązujących w danej firmie czy kraju. Ta niejednoznaczność sprawia, że wiele przypadków pozostaje niezgłoszonych.

Warto pamiętać, że molestowanie seksualne może dotyczyć nie tylko relacji pomiędzy pracownikami. Sprawcami mogą być również klienci, dostawcy, kontrahenci, partnerzy biznesowi czy inne osoby mające kontakt z organizacją.

Niestety, nadal nie wszystkie firmy i instytucje w Polsce umożliwiają zgłaszanie naruszeń z zakresu prawa pracy – w tym przypadków molestowania seksualnego – za pośrednictwem wewnętrznych procedur zgłaszania nieprawidłowości. Tymczasem stworzenie bezpiecznego kanału do zgłaszania takich sytuacji może znacząco zwiększyć poczucie bezpieczeństwa pracowników i pomóc organizacji szybciej reagować na niepożądane zachowania.

3. Nadużywanie władzy

Można je określić jako znęcanie się w miejscu pracy. Nadużywanie władzy to sytuacja, w której dana osoba niewłaściwie wykorzystuje swoje uprawnienia do zastraszania lub strofowania innych. Takie nadużycie może przybrać wiele form, a jego zgłoszenie może budzić obawy przed odwetem. Kanał dokonywania zgłoszeń jest skuteczny w wykrywaniu takich zachowań, zwłaszcza jeśli w Twojej firmie dokładniej określono niedopuszczalne zachowania.

4.Fałszowanie dokumentacji

To nie tylko ogromne oszustwo korporacyjne czy modyfikowanie danych finansowych (które również jest nadużyciem). Pojęcie to dotyczy na przykład podrabiania podpisów, edytowania dokumentacji środowiskowej w celu poprawy wyników lub sporządzania fałszywych certyfikatów zgodności. Wszystkie te działania są nielegalne i dlatego podlegają zgłoszeniu.

5. Naruszenia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP)

„Jeden raz nikomu nie zaszkodzi”. Naprawdę?

Przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy zostały stworzone po to, aby chronić zdrowie i życie pracowników. Nawet pojedyncze naruszenie może prowadzić do poważnego wypadku, uszczerbku na zdrowiu, a w skrajnych przypadkach nawet do utraty życia.

Jeżeli pracownik zauważy niebezpieczne zachowanie, niewłaściwe warunki pracy lub inne naruszenie zasad BHP, ale nie wie, komu je zgłosić lub obawia się konsekwencji, wewnętrzny kanał zgłaszania nieprawidłowości może zapewnić bezpieczny i poufny sposób przekazania takiej informacji.

Podobnie jak w przypadku zgłoszeń dotyczących molestowania seksualnego, naruszenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy nie zawsze mieszczą się w podstawowym katalogu zgłoszeń określonym w ustawie z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. Przepisy nie stoją jednak na przeszkodzie, aby organizacje rozszerzyły zakres swojego systemu zgłoszeń o takie przypadki. W praktyce wiele firm decyduje się na takie rozwiązanie, wspierając budowanie kultury bezpieczeństwa i umożliwiając szybsze identyfikowanie oraz eliminowanie zagrożeń.

6. Uszkodzenie towarów lub mienia

Wypadki się zdarzają, ale jeśli pracownik celowo powoduje uszkodzenia towarów lub mienia, należy to ujawnić. Jest to nie tylko nieetyczne, ale może również stanowić poważne zagrożenie dla innych – dlatego warto o tym wiedzieć.

7. Zażywanie narkotyków i/lub spożywanie alkoholu

Zażywanie narkotyków i/lub spożywanie alkoholu w miejscu pracy jest zwykle ujęte w kodeksie postępowania firmy, dlatego każde nadużycie tego zakazu jest naruszeniem. Bycie pod wpływem substancji odurzających naraża innych na niebezpieczeństwo, a w niektórych przypadkach narusza także prawo.

Ale to jeszcze nie koniec!

To zaledwie kilka przykładów. W żadnym wypadku nie jest to kompletna lista. Kwestie te różnią się w zależności od firmy i branży. Zasady powinny obejmować przynajmniej te przypadki niewłaściwego postępowania, które stanowią zagrożenie dla interesu publicznego. Jest to wymóg dyrektywy UE w sprawie ochrony sygnalistów. To, co jeszcze zostanie uwzględnione zależy od Twojej firmy (i od tego, co mówi prawo w danym kraju!).

Rozpocznij wdrażanie procesu zgłaszania naruszeń (whistleblowing)

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak rozpocząć działania w ramach zgłaszania naruszeń, przejdź do naszego przewodnika po wdrażaniu systemu zgłaszania naruszeń (whistleblowing).